İşçi Hukuku Nedir?

İşçi hukuku, işçi ile işveren arasındaki çalışma ilişkilerini düzenleyen, işçinin haklarını korumayı amaçlayan ve çalışma hayatında adalet ile dengeyi sağlamaya yönelik hukuk dalıdır. Türk hukuk sisteminde işçi hukuku, genel olarak İş Hukuku kapsamında değerlendirilir ve işçinin ekonomik ve sosyal açıdan korunmasını esas alır.

İşçi hukuku; iş sözleşmesinin kurulmasından sona ermesine kadar geçen süreçte, ücret, çalışma süreleri, izinler, iş güvenliği ve işten çıkarma gibi konuları ayrıntılı şekilde düzenler.

İşçi Hukukunun Amacı

İşçi hukuku, işçi ile işveren arasındaki güç dengesizliğini dengelemeyi hedefler. Bu doğrultuda temel amaçları şunlardır:

  • İşçinin emeğini ve insan onurunu korumak

  • Çalışma koşullarını adil hale getirmek

  • İş güvenliği ve sağlığını sağlamak

  • İş barışını ve sosyal adaleti tesis etmek

  • İşçi–işveren uyuşmazlıklarını hukuki yollarla çözmek

İşçi Hukukunun Kapsamı

İşçi hukuku, birçok önemli konuyu kapsar:

1. İş Sözleşmesi

  • İş sözleşmesinin kurulması

  • Belirli ve belirsiz süreli sözleşmeler

  • Deneme süresi

  • Sözleşmenin feshi ve sonuçları

2. Ücret ve Sosyal Haklar

  • Asgari ücret

  • Fazla mesai ücreti

  • Prim, ikramiye ve yan haklar

  • Ücretin korunması

3. Çalışma Süreleri ve İzinler

  • Günlük ve haftalık çalışma süreleri

  • Fazla çalışma

  • Hafta tatili

  • Ulusal bayram ve genel tatiller

  • Yıllık ücretli izin

4. İş Sağlığı ve Güvenliği

  • İşverenin iş güvenliği yükümlülükleri

  • İş kazaları ve meslek hastalıkları

  • Risk değerlendirmesi

5. İşten Çıkarma ve İş Güvencesi

  • Haklı ve geçerli fesih nedenleri

  • Kıdem ve ihbar tazminatı

  • İşe iade davaları

İşçi Hukukunun Kaynakları

İşçi hukukunun başlıca kaynakları şunlardır:

  • Anayasa

  • 4857 sayılı İş Kanunu

  • Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu

  • İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

  • Uluslararası sözleşmeler (ILO sözleşmeleri)

  • Yargıtay kararları

İşçi Hukukunun Önemi

İşçi hukuku, çalışanların haklarını güvence altına alarak sömürüyü önler ve çalışma hayatında düzen sağlar. Aynı zamanda işverenin de hak ve yükümlülüklerini belirleyerek hukuki belirsizlikleri ortadan kaldırır. Bu sayede sağlıklı, güvenli ve sürdürülebilir bir çalışma ortamı oluşturulur.