Borçlar Kanunu Nedir?

Borçlar Kanunu, kişiler arasındaki borç ilişkilerini düzenleyen, bir kişinin diğerine karşı yerine getirmekle yükümlü olduğu edimleri ve bu edimlerden doğan hak ile sorumlulukları belirleyen temel özel hukuk kanunudur. Türk hukuk sisteminde bu alan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) ile düzenlenmiştir.

Borçlar Kanunu; sözleşmelerden, haksız fiillerden ve sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkilerini kapsar.

Borç Kavramı

Borç; bir kişinin (borçlu), diğer kişiye (alacaklı) karşı bir şeyi vermek, yapmak veya yapmamak ile yükümlü olmasıdır. Bu yükümlülüğe edim denir.

Borçlar Kanununun Amacı

Borçlar Kanunu’nun temel amaçları şunlardır:

  • Kişiler arası hukuki ilişkileri düzenlemek

  • Sözleşme özgürlüğünü güvence altına almak

  • Taraflar arasında denge ve adalet sağlamak

  • Hukuki güvenliği temin etmek

  • Uyuşmazlıkların çözümüne rehberlik etmek

Borçlar Kanununun Kapsamı

Borçlar Kanunu iki ana bölümden oluşur:

1. Genel Hükümler

Bu bölüm, tüm borç ilişkilerine uygulanabilecek ortak kuralları içerir.

  • Borcun kaynakları

  • Sözleşmenin kurulması

  • Borcun ifası

  • Borcun sona ermesi

  • Temerrüt (borcun zamanında yerine getirilmemesi)

  • Tazminat sorumluluğu

2. Özel Borç İlişkileri

Belirli sözleşme türleri ve özel durumlar bu bölümde düzenlenir.

  • Satış sözleşmesi

  • Kira sözleşmesi

  • Hizmet sözleşmesi

  • Vekâlet sözleşmesi

  • Eser sözleşmesi

  • Kefalet sözleşmesi

Borcun Kaynakları

Borç ilişkileri üç temel kaynaktan doğar:

  1. Sözleşme: Tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları

  2. Haksız Fiil: Hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışla başkasına zarar verilmesi

  3. Sebepsiz Zenginleşme: Haklı bir neden olmaksızın bir kişinin malvarlığının artması

Borçlar Kanununun Önemi

Borçlar Kanunu, günlük hayatta sıkça karşılaşılan alışveriş, kira, iş, hizmet ve sözleşme ilişkilerinin hukuki temelini oluşturur. Bu kanun sayesinde tarafların hakları korunur, sorumlulukları belirlenir ve hukuki belirsizlikler önlenir.